PRP i SVF injekcije za rameni zglob: šta mogu, a šta ne mogu

Rame je zglob s najvećim opsegom pokreta u tijelu, pa i bol u njemu brzo ograniči svakodnevicu: češljanje, oblačenje jakne, spavanje na boku, posao iznad glave. Kada tablete, mirovanje i fizioterapija ne donesu dovoljno olakšanja, mnogi počinju tražiti informacije o injekcijama iz vlastite krvi ili masnog tkiva. Ovaj tekst objašnjava gdje PRP i SVF imaju mjesto kod ramena i gdje su njihove granice.

Zašto rame boli i kada potražiti pregled

Bol u ramenu ima mnogo mogućih uzroka, i nisu svi u samom zglobu. Može poticati od tetiva oko ramena, od burze, od istrošene hrskavice, od posljedica povrede ili upalne bolesti zglobova, a ponekad se bol u rame širi iz vrata. Zato je prvi korak uvijek pregled kod ljekara, a ne odabir terapije.

Znakovi da pregled ne treba odgađati:
• bol koja budi noću ili ne dozvoljava ležanje na tom boku;
• ruka se ne može podići iznad visine ramena;
• škripanje i osjećaj trenja pri pokretu;
• bol koja traje duže od nekoliko sedmica uprkos mirovanju;
• rame je bolno nakon pada ili udarca.

Do pregleda je razumno izbjegavati pokrete koji izazivaju oštar bol, ali ne i potpuno imobilizirati ruku. Rame koje sedmicama miruje sklono je ukočenosti, pa lagani pokreti u bezbolnom opsegu obično pomažu više nego marama ili zavoj.

Hitno se treba javiti ako je rame toplo, crveno i otečeno uz temperaturu, ili ako nakon povrede ruka izgleda deformisano. Za procjenu stanja zgloba obično se koriste rendgen, ultrazvuk i magnetna rezonanca. Tek na osnovu snimaka ljekar može reći da li se radi o promjenama u zglobu u kojima regenerativne injekcije imaju smisla.

PRP i SVF: šta se ubrizgava u rameni zglob

Obje metode koriste materijal samog pacijenta, pa nema stranih supstanci. Razlika je u izvoru i u tome za kakve promjene se biraju.

PRP je plazma bogata trombocitima, dobijena iz male količine krvi pacijenta. Sadrži faktore rasta koji pomažu smirivanje upale i stvaraju bolje uslove za oporavak tkiva. Može se primijeniti kao kurs injekcija ili u kombinaciji sa SVF-om, a često se koristi kod blaže artroze.

SVF je stromalna vaskularna frakcija, mješavina ćelija koje učestvuju u obnovi tkiva. Dobija se iz malog uzorka masnog tkiva, oko 30 ml, koji se uzima u lokalnoj anesteziji kroz ubod na stomaku ili unutrašnjoj strani butine, bez šavova. Uzorak se obrađuje u centrifugi i miješa s plazmom.

Kako se bira:
• PRP češće kod blažih promjena i upale;
• SVF kada su promjene izraženije i cilj je dugotrajniji efekat;
• kod artroze SVF uglavnom u ranoj i umjerenoj fazi.

Odluku donosi ljekar nakon pregleda i snimaka, a ne pacijent prema opisu na internetu.

Zašto je ultrazvuk ključan baš kod ramena

Rame je složen zglob okružen tetivama, mišićima i burzama, a sam zglobni prostor je relativno malen i duboko smješten. Injekcija data napamet može završiti pored zgloba, u okolnom tkivu, gdje materijal neće djelovati onako kako je planirano.

Zato se kod regenerativnog liječenja svaka injekcija daje pod kontrolom ultrazvuka. Ljekar na ekranu vidi strukture ramena i vrh igle u stvarnom vremenu i usmjerava je tačno u ciljno mjesto. To je važno za djelotvornost, ali i za sigurnost, jer se izbjegavaju krvni sudovi i tetive.

City Medical Centre u Moskvi, na stranici o liječenju zglobova za pacijente iz Sarajeva, navodi da se cijeli postupak radi u jednom danu, uz ultrazvučno navođenje, bez štaka i bez boravka u bolnici. Za rame to praktično znači da se istog dana možete vratiti u smještaj, uz preporuku da ruku pošteđujete prema uputama ljekara.

Prije dolaska moguće je poslati snimke na besplatan pregled. Na taj način se još kod kuće dobije mišljenje ima li smisla planirati put.

Kome injekcije u rame mogu pomoći, a kome ne

Regenerativne injekcije djeluju najbolje u ranoj i umjerenoj fazi promjena u zglobu. Kod ramena to mogu biti početna artroza, stanja nakon povreda i operacija u fazi rehabilitacije te upalna stanja zgloba izvan akutnog pogoršanja. U uznapredovaloj fazi ljekar iskreno kaže kada je ugradnja proteze realnija opcija.

PRP i SVF se ne rade kod:
• onkoloških bolesti;
• trudnoće i dojenja;
• poremećaja zgrušavanja krvi;
• akutnih infekcija, uključujući infekciju u zglobu ili blizu njega;
• pogoršanja ozbiljne hronične bolesti;
• ozbiljnih bolesti srca, bubrega ili jetre.

Privremeno se odgađaju kod povišene temperature, prehlade ili gripe i upale kože iznad zgloba.

Dobar kandidat je obično osoba čiji snimci pokazuju ranu ili umjerenu fazu promjena, koja je spremna na vježbe nakon injekcije i koja razumije da se efekat razvija postepeno, tokom mjeseci. Ako je cilj bio izbjeći operaciju po svaku cijenu, iskren razgovor o granicama metode je važniji od same procedure.

Posebna napomena za reumatske bolesti: kod sistemskog artritisa PRP i SVF ne zamjenjuju liječenje kod reumatologa i ne rade se tokom teškog napada bolesti. Također, ako rame boli zbog problema u vratu, injekcija u zglob neće riješiti uzrok. Zato je iskrena dijagnoza važnija od same metode.

Nakon injekcije: kontrole i vježbe

Kontrolni pregledi planiraju se nakon jednog, tri i šest mjeseci. Tok se obično opisuje ovako: bol se ublažava tokom prvog mjeseca, pokretljivost se popravlja tokom otprilike tri mjeseca, a puni efekat razvija se u roku od oko šest mjeseci. To je uobičajeni obrazac, a ne obećanje, i kod svakoga izgleda nešto drugačije.

Šta možete sami uraditi da rezultat bude bolji:
• slijediti upute o opterećenju ruke u prvim danima;
• postepeno uvoditi vježbe opsega pokreta, idealno uz fizioterapeuta;
• jačati mišiće lopatice i ramena, jer stabilno rame manje boli;
• prilagoditi posao iznad glave i nošenje teških torbi;
• voditi kratke bilješke o boli i pokretima prije svake kontrole.

Ako se nakon injekcije pojave temperatura, jako crvenilo, toplina ili otok ramena koji raste, ne čekajte sljedeću kontrolu, nego se odmah javite ljekaru.

Pitanja koja vrijedi postaviti na besplatnoj konsultaciji: da li je za vaše rame primjereniji PRP, SVF ili kombinacija; koliko injekcija se planira; šta se dešava ako efekat izostane. Cijene se na stranici ne objavljuju, pa i o tome, kao i o organizaciji putovanja, pitajte koordinatora.