Μετά από αθλητικό τραυματισμό ή βλάβη μηνίσκου: ο ρόλος των PRP και SVF

Ένα στραβοπάτημα στο ποδόσφαιρο, μια απότομη στροφή στο μπάσκετ, ένα χτύπημα στον ώμο στο τένις ή στην ορειβασία: πολλοί αθλητές, ερασιτέχνες και μη, ζουν με έναν πόνο στην άρθρωση που δεν φεύγει εντελώς. Οι ενέσεις PRP και SVF αναφέρονται όλο και συχνότερα ως επιλογή μετά από τραυματισμό. Το άρθρο εξηγεί πότε χρειάζεται πρώτα διάγνωση, πού ταιριάζουν αυτές οι μέθοδοι, πώς συνδυάζονται με την αποκατάσταση και πώς να προετοιμάσετε τις εξετάσεις σας αν σκέφτεστε θεραπεία στη Μόσχα.

Αθλητικοί τραυματισμοί που φτάνουν στην άρθρωση

Δεν είναι κάθε αθλητικός πόνος πρόβλημα της άρθρωσης. Ένα μυϊκό τράβηγμα συνήθως υποχωρεί με ξεκούραση. Όταν όμως ο τραυματισμός αφορά τις δομές μέσα ή γύρω από την άρθρωση, η αποκατάσταση μπορεί να είναι πιο αργή και να αφήσει ενοχλήσεις για μήνες.

Συχνά παραδείγματα ανά άθλημα:
• αστράγαλος: διαστρέμματα στο ποδόσφαιρο, στο μπάσκετ, στο τρέξιμο σε ανώμαλο έδαφος·
• ώμος: επαναλαμβανόμενες κινήσεις πάνω από το κεφάλι στο τένις, στο βόλεϊ, στην κολύμβηση·
• αγκώνας: υπερφόρτωση σε ρακέτες και σε προπόνηση με βάρη·
• καρπός και χέρι: πτώσεις με τεντωμένο χέρι, αθλήματα αναρρίχησης·
• γόνατο: απότομες στροφές με το πόδι ακίνητο, που μπορεί να τραυματίσουν τον μηνίσκο.

Σημάδια ότι χρειάζεται εξέταση από ορθοπαιδικό και όχι απλώς ξεκούραση: οίδημα που επανέρχεται μετά την προπόνηση, αίσθηση αστάθειας ή ότι η άρθρωση «φεύγει», μπλοκάρισμα, πόνος τη νύχτα ή πόνος που δεν βελτιώνεται μετά από μερικές εβδομάδες. Όσο νωρίτερα γίνει σωστή διάγνωση, τόσο περισσότερες επιλογές μένουν ανοιχτές.

Ο μηνίσκος: όταν ένα «κλικ» θέλει έλεγχο

Ο μηνίσκος είναι ένας ινοχόνδρινος δίσκος μέσα στο γόνατο που απορροφά κραδασμούς και σταθεροποιεί την άρθρωση. Τραυματίζεται συχνά σε αθλήματα με απότομες αλλαγές κατεύθυνσης, αλλά και με τα χρόνια, από φθορά.

Τυπικά συμπτώματα είναι πόνος στη μία πλευρά του γονάτου, οίδημα, αίσθηση «κλικ» ή μπλοκαρίσματος και δυσκολία στο πλήρες λύγισμα ή τέντωμα. Η διάγνωση γίνεται με κλινική εξέταση και συνήθως με μαγνητική τομογραφία, που δείχνει τον τύπο και την έκταση της ρήξης.

Δεν αντιμετωπίζονται όλες οι βλάβες του μηνίσκου με τον ίδιο τρόπο. Ορισμένες ρήξεις, ιδιαίτερα όταν προκαλούν μηχανικό μπλοκάρισμα, μπορεί να χρειάζονται χειρουργική λύση. Άλλες, ιδίως οι μικρότερες ή εκφυλιστικές, αντιμετωπίζονται συντηρητικά. Αυτή η απόφαση ανήκει στον ορθοπαιδικό και βασίζεται στις εικόνες, όχι στα συμπτώματα μόνο.

Η παθολογία και ο τραυματισμός του μηνίσκου ανήκουν στις καταστάσεις με τις οποίες δουλεύουν οι αναγεννητικές μέθοδοι. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ενέσεις αντικαθιστούν τη χειρουργική όπου εκείνη χρειάζεται· σημαίνει ότι, μετά από σωστή διάγνωση, μπορεί να αποτελούν μέρος του σχεδίου.

Πού ταιριάζουν τα PRP και SVF μετά από τραυματισμό

Και οι δύο μέθοδοι είναι μη χειρουργικές και χρησιμοποιούν υλικό από τον ίδιο τον ασθενή. Εφαρμόζονται και στην αποκατάσταση μετά από τραυματισμούς και χειρουργεία, όχι μόνο στην αρθρίτιδα.

PRP, πλάσμα πλούσιο σε αιμοπετάλια. Λαμβάνεται από μικρή ποσότητα αίματος, περιέχει αυξητικούς παράγοντες και εγχέεται στην άρθρωση. Βοηθά στην ηρεμία της φλεγμονής και δημιουργεί καλύτερες συνθήκες για την επούλωση των ιστών. Μπορεί να γίνει ως σειρά ενέσεων ή σε συνδυασμό με SVF.

SVF, στρωματικό αγγειακό κλάσμα. Είναι ένα μείγμα κυττάρων που συμμετέχουν στην επισκευή των ιστών και απομονώνεται από μικρή ποσότητα λιπώδους ιστού, περίπου 30 ml, που λαμβάνεται με τοπική αναισθησία μέσω παρακέντησης στην κοιλιά ή στο εσωτερικό του μηρού, χωρίς ράμματα. Επεξεργάζεται σε φυγόκεντρο και αναμειγνύεται με το πλάσμα. Επιλέγεται όταν οι αλλαγές στην άρθρωση είναι πιο έντονες και ο στόχος είναι πιο μακροχρόνιο αποτέλεσμα.

Οι μέθοδοι αφορούν γόνατο, ισχίο, ώμο, αγκώνα, αστράγαλο, καθώς και αρθρώσεις χεριού και καρπού. Ποια ταιριάζει σε εσάς αποφασίζει ο γιατρός, μετά την εξέταση και τις απεικονίσεις.

Επιστροφή στην προπόνηση: ένεση και αποκατάσταση μαζί

Για έναν αθλητή η πιο σημαντική ερώτηση είναι πότε θα επιστρέψει. Εδώ χρειάζεται ρεαλισμός.

Η ίδια η διαδικασία είναι απλή από πρακτική άποψη. Όλα γίνονται σε μία ημέρα, κάθε ένεση γίνεται με καθοδήγηση υπερήχου, δεν χρειάζονται πατερίτσες ούτε νοσηλεία. Ακολουθούν επανεκτιμήσεις στον έναν, στους τρεις και στους έξι μήνες. Συνήθως ο πόνος υποχωρεί τον πρώτο μήνα, η κινητικότητα βελτιώνεται σε περίπου τρεις μήνες και το πλήρες αποτέλεσμα αναπτύσσεται σε περίπου έξι μήνες. Αυτά είναι συνηθισμένες τάσεις και όχι υπόσχεση.

Η ένεση δεν αντικαθιστά τη φυσικοθεραπεία. Το πιο λογικό σχέδιο τη συνδυάζει με:
• σταδιακή ενδυνάμωση των μυών γύρω από την άρθρωση·
• ασκήσεις ιδιοδεκτικότητας και ισορροπίας, ιδίως για αστράγαλο και γόνατο·
• προοδευτική επιστροφή στο φορτίο, από απλό τρέξιμο σε αλλαγές κατεύθυνσης και άλματα.

Συζητήστε με τον φυσικοθεραπευτή σας το πρόγραμμα πριν από τη θεραπεία, ώστε να ξέρετε τι θα κάνετε όταν επιστρέψετε στην Ελλάδα. Κρατήστε σημειώσεις για τον πόνο και την απόδοση· βοηθούν πολύ στις επανεκτιμήσεις.

Πώς να στείλετε τις εξετάσεις πριν από το ταξίδι

Πριν κλείσετε εισιτήρια, αξίζει να μάθετε αν είστε υποψήφιος. Η City Medical Centre στη Μόσχα εξετάζει δωρεάν ακτινογραφίες, μαγνητικές τομογραφίες και υπερηχογραφήματα που αποστέλλονται πριν από την επίσκεψη, και περιγράφει τη μέθοδο στη σελίδα για τη θεραπεία αρθρώσεων, για ασθενείς από την Αθήνα. Η πρώτη διαβούλευση είναι δωρεάν και μπορεί να γίνει διαδικτυακά.

Τι να ετοιμάσετε:
• τις ίδιες τις εικόνες σε ψηφιακή μορφή, όχι μόνο τη γνωμάτευση·
• μια σύντομη περιγραφή του τραυματισμού: πότε, πώς, σε ποιο άθλημα·
• ό,τι θεραπείες έχετε ήδη κάνει, όπως φυσικοθεραπεία ή χειρουργείο.

Υπάρχουν και περιπτώσεις όπου PRP και SVF δεν γίνονται: καρκίνος, εγκυμοσύνη και θηλασμός, διαταραχές πηκτικότητας, οξείες λοιμώξεις μέσα ή κοντά στην άρθρωση, έξαρση σοβαρού χρόνιου νοσήματος, σοβαρές παθήσεις καρδιάς, νεφρών ή ήπατος. Πυρετός, κρυολόγημα ή γρίπη και φλεγμονή του δέρματος πάνω από την άρθρωση απλώς αναβάλλουν τη διαδικασία. Σε προχωρημένη φθορά ο γιατρός λέει ειλικρινά αν η αρθροπλαστική είναι η πιο ρεαλιστική επιλογή.

Τιμές δεν αναγράφονται στον ιστότοπο, οπότε ρωτήστε τον συντονιστή. Και σε κάθε περίπτωση, η πρώτη στάση μετά από τραυματισμό είναι ένας γιατρός που θα κάνει σωστή διάγνωση.