Je gewrichtsscans op afstand laten beoordelen

Wie al maanden last heeft van een pijnlijke schouder, heup of enkel, heeft vaak al een röntgenfoto of MRI laten maken. Die beelden liggen dan in een ziekenhuissysteem, terwijl je zelf zoekt naar een behandeling met eigen bloed of vetweefsel. City Medical Centre in Moskou beoordeelt scans gratis op afstand, nog voor je een reis plant. Dit artikel legt uit wat een arts in je beelden zoekt, hoe je ze in handen krijgt en wat zo'n beoordeling oplevert.

Waarom een arts eerst je beelden wil zien

Regeneratieve behandelingen zoals PRP en SVF werken met materiaal uit je eigen lichaam. PRP is plasma met veel bloedplaatjes en groeifactoren, gemaakt uit een kleine hoeveelheid van je eigen bloed. SVF is de stromale vasculaire fractie, een mengsel van cellen die betrokken zijn bij weefselherstel, gewonnen uit een klein beetje vetweefsel.

Of zo'n behandeling zinvol is, hangt sterk af van de toestand van het gewricht. De behandeling werkt het best in een vroeg of matig stadium van slijtage. Bij een ver gevorderd stadium zegt de arts eerlijk wanneer een gewrichtsvervanging de realistischere optie is. Dat onderscheid is op beelden vaak goed te zien.

Daarom is het verstandig om de beoordeling vóór alle andere planning te laten doen. Het voorkomt dat je een reis organiseert voor een behandeling die in jouw situatie weinig kan betekenen. Andersom kan een beoordeling bevestigen dat je juist in de fase zit waarin injecties met eigen materiaal passen.

De beoordeling is geen vervanging van je eigen huisarts of orthopeed. Laat de diagnose altijd thuis stellen en gebruik de beoordeling op afstand als extra mening over één specifieke vraag: past PRP of SVF bij dit gewricht?

Röntgen, MRI en echo: wat elk beeld vertelt

Niet elk beeld laat hetzelfde zien. Het helpt om te weten wat je opstuurt, zodat je begrijpt waarom de arts misschien om een aanvulling vraagt.

Een röntgenfoto toont vooral het bot. Daarop is te zien hoe breed de gewrichtsspleet nog is, of er botuitsteeksels zijn en of de botvorm veranderd is. Voor slijtage in heup of knie is dit vaak het eerste beeld dat gemaakt wordt.

Een MRI laat ook de zachte weefsels zien: kraakbeen, meniscus, pezen, banden en vocht in het gewricht. Bij een sportblessure of bij avasculaire necrose van de heup, waarbij een deel van het bot te weinig bloed krijgt, geeft een MRI veel meer informatie dan een röntgenfoto.

Een echo is handig voor pezen, slijmbeurzen en vocht rond het gewricht, bijvoorbeeld bij de schouder of de elleboog. Het is ook de techniek waarmee bij City Medical Centre elke injectie wordt begeleid, zodat de naald precies op de goede plek komt.

Heb je meerdere beelden van verschillende momenten, stuur dan bij voorkeur alles mee. Een vergelijking tussen een oudere en een recente scan zegt iets over hoe snel de veranderingen gaan. Noteer bij elk beeld de datum en welk gewricht het betreft.

Zo vraag je je beelden op in Nederland en België

De meeste mensen hebben hun scans niet zelf op een stick liggen. Ze staan in het systeem van het ziekenhuis of de kliniek waar ze gemaakt zijn. In Nederland kun je via het patiëntenportaal van je ziekenhuis vaak het verslag inzien; de beelden zelf vraag je meestal op bij de afdeling radiologie of de afdeling die je dossier beheert. In België gaat het vergelijkbaar via de dienst medische beeldvorming of je behandelend arts.

Vraag om de beelden in het standaard medische formaat, zoals een cd of een downloadlink, en niet alleen om een paar schermafbeeldingen. Een arts wil door de beelden kunnen bladeren, zeker bij een MRI.

Vergeet het geschreven verslag van de radioloog niet. Dat is voor een arts op afstand minstens zo waardevol, omdat het beschrijft wat de radioloog in de volledige reeks heeft gezien. Is het verslag in het Nederlands, vraag dan bij de coördinator na of een vertaling nodig is.

Voeg daarnaast een korte eigen beschrijving toe: sinds wanneer je klachten hebt, wat erger of beter maakt, welke behandelingen je al hebt gehad zoals fysiotherapie of injecties, en welke medicijnen je gebruikt. Die context helpt de arts de beelden in het juiste licht te zien.

Wat een beoordeling op afstand wel en niet kan zeggen

Een beoordeling op afstand geeft vooral richting. De arts kan op basis van beelden en verslag inschatten in welk stadium het gewricht zich bevindt en of PRP, SVF of een combinatie daarvan in aanmerking komt. Hij kan ook aangeven dat de veranderingen zo ver gevorderd zijn dat een gewrichtsvervanging realistischer is.

Wat een beoordeling op afstand niet kan, is je lichamelijk onderzoeken. Een arts voelt dan niet hoe het gewricht beweegt en ziet niet of er een zwelling of ontsteking over de huid zit. Dat gebeurt pas bij het consult ter plaatse of in een online gesprek. Ook kan geen enkele beoordeling een uitkomst beloven.

Er zijn ook redenen waarom een behandeling niet doorgaat, los van de beelden. Tegenaanwijzingen zijn onder meer kanker, zwangerschap en borstvoeding, stollingsstoornissen, acute infecties in of bij het gewricht, een opflakkering van een ernstige chronische ziekte en ernstige hart-, nier- of leverziekten. Koorts, een verkoudheid of griep en een ontstoken huid boven het gewricht zijn tijdelijke redenen om uit te stellen.

Bij een systemische reumatische aandoening vervangen PRP en SVF de zorg van de reumatoloog niet. Meld zulke diagnoses dus meteen bij het opsturen, zodat de arts er rekening mee houdt.

Na de beoordeling: van behandeldag tot controles

Valt de beoordeling positief uit, dan neemt een coördinator contact op en plant het consult in. Op de pagina over gewrichtsbehandeling voor lezers uit Amsterdam staat beschreven hoe dat traject verloopt en welke gewrichten behandeld worden: knie, heup, schouder, elleboog, enkel en de gewrichten van hand en pols.

De behandeling zelf gebeurt op één dag, zonder opname en zonder krukken. Voor PRP wordt een kleine hoeveelheid bloed afgenomen. Voor SVF wordt onder plaatselijke verdoving ongeveer 30 ml vetweefsel afgenomen via een prikje in de buik of de binnenkant van de dij, zonder hechtingen. Het materiaal wordt in een centrifuge bewerkt en onder echobegeleiding in het gewricht ingespoten.

Daarna volgen controles na 1, 3 en 6 maanden. Meestal neemt de pijn in de eerste maand af, verbetert de beweeglijkheid in ongeveer drie maanden en ontwikkelt het volledige effect zich in zo'n zes maanden. Dat verschilt per persoon. Prijzen staan niet op de website; die, net als vragen over reis en verblijf, bespreek je met de coördinator. Houd ook je eigen huisarts of fysiotherapeut op de hoogte, zodat de nazorg thuis aansluit.