Na een sportblessure of meniscusletsel: herstel met PRP en SVF

Een draai bij het voetballen, een verkeerde landing bij volleybal of een val op de skipiste: veel gewrichtsklachten beginnen met één moment op het veld of de piste. Soms herstelt het vanzelf, soms blijft er pijn, zwelling of een instabiel gevoel. Dit artikel is bedoeld voor sporters in Nederland en België die na een blessure of meniscusletsel naar mogelijkheden zoeken, en legt uit waar regeneratieve injecties met eigen bloed of vet passen en waar niet.

Wat een sportblessure met een gewricht doet

Bij een acute blessure wordt een gewricht in korte tijd zwaar belast. Banden kunnen uitrekken of scheuren, kraakbeen kan beschadigd raken en in de knie kan de meniscus inscheuren. Het lichaam reageert met een ontsteking, zwelling en pijn. Dat is in de eerste fase een normaal onderdeel van het herstel.

Bij veel blessures verloopt het herstel daarna goed, zeker met rust, gerichte oefentherapie en geduld. Maar soms blijft er iets hangen:
• pijn bij belasting die na maanden niet verdwijnt;
• terugkerende zwelling na het sporten;
• een gevoel van instabiliteit of haperen;
• stijfheid bij het opstaan of na stilzitten.

Een gewricht dat na een blessure niet goed herstelt, kan bovendien later sneller slijten. Kraakbeen herstelt van nature traag, en een kleine beschadiging kan bij herhaalde belasting groter worden. Daarom is het zinvol om aanhoudende klachten serieus te nemen in plaats van door te blijven sporten op pijnstillers.

De eerste stap is altijd een goede diagnose. Wat is er precies beschadigd, en in welke mate? Daar hangt de keuze van de behandeling van af.

De meniscus: schokdemper van de knie

De meniscus is een C-vormig stuk kraakbeen in de knie, aan de binnen- en buitenkant. Het werkt als schokdemper en verdeelt de belasting tussen boven- en onderbeen. Bij een draaibeweging met een gebogen knie kan de meniscus inscheuren. Bij oudere sporters kan dat ook gebeuren door slijtage, met een relatief kleine beweging als aanleiding.

Klassieke klachten zijn pijn aan de binnen- of buitenkant van de knie, zwelling, en soms een slot- of klikgevoel. Een MRI laat meestal zien om wat voor scheur het gaat.

Niet elke scheur vraagt om een operatie. Bij sommige scheuren, vooral als de knie niet op slot schiet, wordt eerst een conservatieve aanpak geprobeerd met oefentherapie en aanpassing van de belasting. Als de klachten dan blijven, zoeken mensen naar een tussenweg tussen afwachten en opereren.

City Medical Centre in Moskou noemt meniscusproblemen en -letsel uitdrukkelijk bij de aandoeningen waarmee de kliniek werkt. Ook herstel na blessures en na operaties staat op die lijst. Dat laatste is relevant voor sporters die al een ingreep achter de rug hebben, maar bij wie het herstel stokt.

Hoe PRP en SVF bij herstel worden ingezet

De kliniek gebruikt materiaal uit het eigen lichaam. Bij PRP wordt uit een kleine hoeveelheid bloed plaatjesrijk plasma met groeifactoren gehaald en in het gewricht gespoten. Dat kan ontsteking helpen kalmeren en betere omstandigheden scheppen voor weefselherstel. PRP kan als kuur worden gegeven, los of samen met SVF.

Voor SVF is wat eigen vet nodig: rond de 30 milliliter, via een kleine prik uit de buik of de binnenzijde van het bovenbeen, met lokale verdoving en zonder dat er gehecht hoeft te worden. Uit dat vet haalt de centrifuge een celmengsel dat meehelpt aan weefselherstel, en dat mengsel wordt vervolgens met plasma gecombineerd. Artsen grijpen naar deze optie wanneer de schade aan het gewricht groter is en men een effect zoekt dat langer aanhoudt.

Elke injectie gebeurt onder echogeleiding, zodat de arts precies ziet waar het materiaal terechtkomt. De hele procedure vindt op één dag plaats, zonder krukken en zonder opname. Behalve de knie behandelt de kliniek ook de heup, schouder, elleboog, enkel en de gewrichten van hand en pols, wat relevant is voor sporters met klachten aan bijvoorbeeld een enkel na herhaalde verzwikkingen.

Een uitgebreidere beschrijving vindt u op de gewrichtspagina voor sporters en andere patiënten uit Antwerpen.

Wat realistisch is, en wat niet

Regeneratieve injecties zijn geen wondermiddel en geen vervanging voor een operatie als die echt nodig is. Een meniscusdeel dat losligt en de knie blokkeert, of een volledig gescheurde band die instabiliteit geeft, vraagt om een andere aanpak. De kliniek geeft aan dat de behandeling het best werkt in vroege en gematigde stadia, en dat de arts bij vergevorderde schade eerlijk zegt als een andere ingreep realistischer is.

Hoe dat er in de tijd uitziet, volgens de kliniek (met een controle na één, na drie en na zes maanden):
• binnen een maand merken de meeste mensen minder pijn;
• het gewricht gaat in zo'n drie maanden soepeler bewegen;
• rond het halfjaar is het resultaat meestal compleet.

Dat zijn gebruikelijke verlopen, geen beloften. Voor sporters betekent het vooral geduld. Een injectie is geen startsein om de volgende dag weer volle wedstrijden te spelen. De opbouw naar sport hoort samen te gaan met oefentherapie, bij voorkeur begeleid door een fysiotherapeut die het herstel thuis volgt.

Voorbereiden: beelden, vragen en contra-indicaties

De kliniek biedt een gratis eerste consult en een gratis beoordeling van uw beelden. U kunt röntgenfoto's, een MRI of echo vooraf opsturen. Voor sporters is vooral een recente MRI van de knie nuttig. Een coördinator neemt contact op om het consult in te plannen, dat ook online kan.

Schrijf voor het consult op:
• wanneer en hoe de blessure ontstond;
• welke behandelingen u al heeft gehad;
• bij welke bewegingen de klachten optreden;
• welke sport u op welk niveau wilt hervatten.

Niet iedereen komt in aanmerking. De behandeling gaat niet door bij een oncologische aandoening, tijdens zwangerschap of de periode van borstvoeding, bij problemen met de bloedstolling, bij een acute infectie (ook een infectie in het gewricht of de omliggende weefsels), wanneer een zware chronische ziekte opspeelt en bij ernstige aandoeningen van hart, nieren of lever. Wie koorts heeft, verkouden is of een ontsteking van de huid boven het gewricht heeft, wacht tot dat over is.

Prijzen voor de gewrichtsbehandeling staan niet op de site en worden bij het consult besproken. Vragen over reis en verblijf legt u aan de coördinator voor.